ناصر الدين شاه قاجار
مقدمه 4
سفرنامه عراق عجم ( فارسى )
و امثال آن به طرف ارك دولتى و نواحى مجاور آن در حركت بودند و شهر تقريبا تعطيل گرديده بود و بالاخره روز سوم كوكبهء شاهى و موكب سلطنتى در حالى كه 000 / 20 نفر او را همراهى ميكردند به شهر وارد گرديد . شاه سوار بر اسب سفيد ، در طرف راست آن حكيم الملك حاكم عراق ( شهرستان سلطانآباد ) و در طرف چپ ميرغضب خان با هيئت مخصوص و هولناك حركت ميكردند و در پشت سر آنها بفاصلهء چند صد مترى صدر اعظم امين السّلطان سوار بر اسب كهرى مسير آنها را دنبال ميكرد . « 1 » همين صحنه را دكتر فووريه چنين مجسّم ميسازد : ساعت 10 صبح وارد سلطانآباد شديم در حالى كه از گرما پخته و از گرد و غبار كور شده بوديم شاه و اندرون و صدر اعظم در عمارت حكومتى منزل گرفتند و من بفاصلهء كمى از ايشان در منزل شخصى اقامت اختيار نمودم ديگران هم به همين وضع در منازل خصوصى مردم رحل اقامت انداخته فقط اسبها و اثاثيّهء سفر را در خارج شهر در اردو نگاهداشتند . « 2 » پيامدهاى توقّف اردو : البتّه قابل انديشيدن است كه اردوئى با اين وسعت چگونه نيازهاى خود را برآورده ميكرد ، پاسخ اين پرسشها را گهگاه در سطور نوشتههاى فووريه چنين ميخوانيم :
--> ( 1 ) - تاريخ اراك ، ابراهيم خان دهگان ، قسمت دوم ، اراك ، 1330 شمسى . ( 2 ) - سفرنامهء دكتر فووريه ، صفحه ، 267 .